Este é o caso do beneditino Padre Sarmiento. Na súa obra "Viaje a Galicia", de 1745, cóntanos a historia dunha torre da que non se teñen máis referencias históricas que o seu propio relato. O fragmento aparece recollido na "Historia de A Illa de Arousa", de Xosé Lois Vila Fariña e Xoán Dopico Orjales, de onde tamén baseamos a meirande parte das reseñas históricas deste artigo.

O Padre Sarmiento fai referencia a unhas pedras en forma de ruinas que están situadas preto dun outeiro, e que habían de ter pertencido a unha torre moi antiga. Era de forma case cadrada e medía ó redor de 25 pés (algo más de 7 metros e medio). O monxe afirma que fai 50 anos había de estar aínda en pé (lembremos que estamos no ano 1745), pero que fai seis o vento debeu de ir derrubándoa. A zona, xa por aquel entón, era coñecida como o "sitio de la Torre", por algo se trata dun dos rueiros máis antigos da Arousa.

O propio Padre Sarmiento entronca esta torre coas torres da Lanzada e as Torres do Este de Catoira, e seguramente tamén coa Torre de San Sadurniño de Cambados. Naquela época víase Sálvora dende aquela zona e o monxe está case seguro de que había de ter unha función de faro para a entrada de embarcacións.

Outros historiadores creen que estas torres tiñan unha función defensiva, sobre todo na Idade Media, cando eran moi habituais os ataques viquingos. Cando había ameaza de perigo, encendíase unha fogueira no alto da torre, e así avisaba a toda a poboación e á dos arredores.

Anos despois, en 1800, cando se iniciaron as obras de construción da que ía ser a nova igrexa da Illa de Arousa, aproveitáronse as pedras das antiga torre para os seus cimentos. Por iso, aquilo de que non nos quedan referencias da existencia da torre, agás o relato do Padre Sarmiento, é un tanto inexacto, pois queda un barrio histórico que leva o seu nome e a actual igrexa, que conserva a súa pedra.

Foto: Aguamorta - Os cimentos da igrexa da Arousa foron construidos coa pedra da antiga torre.