A inauguración correu a cargo do cantautor cuntiense Manoele de Felisaque, entre outras cancións, interpretou unha peza que el mesmo musicou a partir dun poema que Xosé Fernández Abella lle adicara a Isaac Díaz Pardo.
De seguido, foise parando na igrexa, casa reitoral e o monumento dedicado a Roberto Blanco Torres. Falouse da súa figura e tratouse dos métodos e medios de persecución levados a cabo no municipio cuntiense, como os republicanos protexeron o convento das madres bieitas así coma o cura párroco e o crego da parroquia coruñesa de San Pedro de Mezonzo. Á par, e segundo investigacións máis recentes, continuouse indicando como aqueles protexidos foron -algúns deles- os propios perseguidores, ou cando menos delatores.
Seguíuse pola Circunvalación Don Aurelio, Cemiterio municipal, e o CPI, acompañados/-as de varios/-as familiares do egreixo profesor cuntiense Aurelio Marcelino Rei. Recordando o propio mestre, a Xohán Xesús González, Uxío Soutoe numerosas persoas represaliadas e fusiladas deste municipio conclúese que foi este o concello máis castigado -con diferenza- de toda a bisbarra do Umia.
O actos rematan, de novo, na devandita Casa da Cultura, executando David Iglesias Portela varias pezas coa zanfoña e, por último, unha gaita comezou a interpretar o himno galego mentras se ía pronunciando en alto o nome de todas aquelas persoas, que se ten constancia, fusiladas e represaliadas en toda a nosa bisbarra.
Máis de 135 nomes foron recordados, máis de 135 persoas que sufriron persecución, represión e nalgúns casos morte, nos concellos de Barro, Caldas de Reis, Campo Lameiro, Cuntis, Moraña e Portas.
Faite música, fáite verso.
Volta viaxar encol do vento.
Acode a nós por riba da memoria
e préndenos por dentro
o lume da paixón pola xustiza
que queimou os dedos.
Érguete das sombras, roberto,
blanco das nosas miradas hoxe, e sempre
espello dos cativos que agora levan
o teu nome prendido nos seus beizos.
Manuel Pérez Lourido
«Érguete das sombras»
Foto: O Fervedoiro - Um momento do II Roteiro da Memória